Uchwała Nr XXIV/159/21
Rady Powiatu Goleniowskiego
z dnia 25 marca 2021 r.
w sprawie pozbawienia dróg kategorii powiatowych

           Na podstawie art. 12 ust. 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920) oraz art. 10 ust. 5c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. 
o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm.)

Rada Powiatu Goleniowskiego uchwala, co następuje:
§ 1. Pozbawia się kategorii drogi powiatowej drogę powiatową nr:
a)	4118Z Goleniów – Marszewo o długości 2,7 km,
b)	4142Z PKP Mosty – Mosty o długości 3,1 km,
c)	4135Z na odcinku Buk - Czarnogłowy o długości 3,27 km,
d)	4183Z Krzywice – Przypólsko o długości 2,85 km,
e)	4186Z droga wojewódzka 144 – Kolonia Wierzbięcin o długości 1,97 km, 
f)	4171Z Orzechowo – Orzesze o długości 2 km,
g)	4225Z ul. Bankową w Nowogardzie o długości 0,212 km,
h)	226Z ul. Batalionów Chłopskich w Nowogardzie o długości 0,115 km,
i)	4228Z ul.  Blacharską w Nowogardzie o długości 0,264 km,
j)	4230Z ul.  J. Dąbrowskiego w Nowogardzie o długości 0,353 km,
k)	4231Z ul. W. Pileckiego w Nowogardzie o długości 0,605 km,
l)	4232Z ul.  Dworcową w Nowogardzie o długości 0,097 km,
m)	4233Z ul.  Kościelną w Nowogardzie o długości 0,096 km,
n)	4234Z ul.  Luboszan w Nowogardzie o długości 0,179 km,
o)	4236Z ul.  5 Marca w Nowogardzie o długości 0,394 km,
p)	4265Z ul. Zamkową w Nowogardzie o długości 1,252 km,
q)	4260Z ul. Stolarską w Nowogardzie o długości 0,164 km,
r)	4257Z ul. T. Roosvelta w Nowogardzie o długości 0,352 km,
s)	4263Z ul. Wiejską w Nowogardzie o długości 0,602 km,
t)	4261Z ul. Traugutta w Nowogardzie o długości 0,24 km,
u)	4264Z ul. Kardynała S. Wyszyńskiego w Nowogardzie o długości 0,344 km,
v)	4258Z ul. S. Rzeszowskiego w Nowogardzie o długości 0,23 km,
w)	4268Z ul. Radosława w Nowogardzie o długości 0,79 km.
§ 2. Położenie i przebieg dróg, o których mowa w § 1. oznaczony jest w załączniku graficznym nr 1 do niniejszej uchwały, natomiast ulice w miejscowości Nowogard, o których mowa w § 1 pkt g-w oznaczono w załącznikach nr 2, 3 i 4.
§ 3. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu Goleniowskiego.

§ 4. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego.

 							Przewodnicząca Rady Powiatu

       Jolanta Jarlaczyńska

UZASADNIENIE
Materialnoprawną podstawę przedmiotowej uchwały stanowi regulacja zawarta 
w art.10 ust. 5c-5d ustawy o drogach publicznych, dotycząca tzw. kaskadowego przekazywania dróg publicznych.
Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego, działając w oparciu o art. 10 ust. 5a ustawy o drogach publicznych, uchwałą nr XIV/178/20 z dnia 12 marca 2020 r., pozbawił kategorii drogi wojewódzkiej, na terenie powiatu goleniowskiego odcinek drogi wojewódzkiej Wojcieszyn (węzeł Nowogard Wschód) – granica powiatu goleniowskiego 
o długości 7,175 km oraz odcinek drogi wojewódzkiej Lotnisko Goleniów – Olchowo (węzeł Nowogard Zachód) o długości 15,032 km. Łączna długość odcinków: 22,207 km. Tym samym przekazanemu przez Województwo Zachodniopomorskie ww. odcinkom dawnej drogi wojewódzkiej została przypisana z mocy prawa kategoria drogi powiatowej.
 Z treści art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych wynika, że rada powiatu może, w drodze uchwały pozbawić kategorii drogi powiatowej odcinek drogi powiatowej lub odcinki dróg powiatowych o proporcjonalnej długości do odcinka drogi wojewódzkiej, 
o którym mowa w art. 5a ustawy, a odcinki pozbawione kategorii drogi powiatowej zostają zaliczone do kategorii dróg gminnych. Warunek proporcjonalności oznacza, że powiat ma obowiązek uwzględnić przy przekazywaniu dróg gminom – gminy znajdujące się na terenie powiatu, których drogi nie odpowiadają kategoriom dróg powiatowych, nie zaś jedną gminę (wyrok NSA nr I OSK 1348/17 z 01.03.2019 r.).
W związku z powyższym przygotowano propozycję dróg powiatowych, które Powiat może przekazać gminom w myśl w/w przepisów. Przy wyborze dróg analizowano dotychczasową ich rolę użytkową i funkcjonalną oraz konieczność ewentualnego zachowania ciągłości komunikacyjnej pozostałego odcinka drogi.
I tak dokonano oceny, czy będące przedmiotem niniejszej uchwały drogi powiatowe nr 4118Z Goleniów – Marszewo o długości 2,7 km, nr 4142Z PKP Mosty – Mosty o długości 3,1 km, nr 4135Z na odcinku Buk - Czarnogłowy o długości 3,27 km, 4183Z Krzywice – Przypólsko o długości 2,85 km, nr 4186Z droga wojewódzka 144 – Kolonia Wierzbięcin 
o długości 1,97 km, nr 4171Z Orzechowo – Orzesze o długości 2 km, nr 4225Z ul. Bankowa w Nowogardzie o długości 0,212 km, nr 4226Z ul. Batalionów Chłopskich w Nowogardzie 
o długości 0,115 km, nr 4228Z ul.  Blacharska w Nowogardzie o długości 0,264 km, nr 4230Z ul.  J. Dąbrowskiego w Nowogardzie o długości 0,353 km, nr 4231Z ul. W. Pileckiego w Nowogardzie o długości 0,605 km, nr 4232Z ul.  Dworcowa w Nowogardzie o długości 0,097 km, nr 4233Z ul. Kościelna w Nowogardzie o długości 0,096 km, nr 4234Z ul. Luboszan 
w Nowogardzie o długości 0,179 km, nr 4236Z ul. 5 Marca w Nowogardzie o długości 0,394 km, nr 4265Z ul. Zamkowa w Nowogardzie o długości 1,252 km, nr 4260Z ul. Stolarska 
w Nowogardzie o długości 0,164 km, nr 4257Z ul. T. Roosvelta w Nowogardzie o długości 0,352 km, nr 4263Z ul. Wiejska w Nowogardzie o długości 0,602 km, nr 4261Z ul. Traugutta w Nowogardzie o długości 0,24 km, nr 4264Z ul. Kardynała S. Wyszyńskiego 
w Nowogardzie o długości 0,344 km, nr 4258Z ul. S. Rzeszowskiego w Nowogardzie 
o długości 0,23 km i nr 4268Z ul. Radosława w Nowogardzie o długości 0,79 km spełniają przesłanki zaliczenia ich do kategorii dróg gminnych.
Zgodnie z art. 6a ust. o drogach publicznych, do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 (tj. inne niż krajowe i wojewódzkie), stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą.
Z powyższego wynika, że drogą powiatową jest droga, która spełnia łącznie dwie przesłanki:
1) Droga nie jest zaliczona do kategorii dróg krajowych lub wojewódzkich.
2) Droga łączy miasta będące siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. 
Z analizy przebiegu ww. dróg wynika, że nie spełniają one warunków określonych 
w przytoczonej powyżej definicji legalnej drogi powiatowej z art. 6a ust.1 ww. ustawy.
Przedmiotowe drogi stały się drogami powiatowymi z dniem 01 stycznia 1999 r. na mocy ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 ze zm.).
Droga powiatowa nr 4118Z Goleniów – Marszewo rozpoczyna swój przebieg 
w miejscowości Goleniów, a kończy swój przebieg na początku wewnętrznej, gminnej drogi gruntowej, która jest nieprzejezdna. Odcinek o długości 2,7 km posiada nawierzchnię bitumiczną. Droga przebiega przez tereny zabudowane zabudową mieszkalną jednorodzinną. Prowadzony jest tędy głównie ruch lokalny związany z dojazdami do posesji. Droga nie stanowi połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom, co potwierdza również jej przebieg na mapie
Droga powiatowa nr 4142Z PKP Mosty – Mosty o długości 3,1 km rozpoczyna swój przebieg w miejscowości Mosty, a kończy swój przebieg przed przejazdem kolejowym. Za przejazdem kolejowym znajduje się brama jednostki wojskowej, w związku z czym droga jest nieprzejezdna. Odcinek o długości około 3,1 km posiada nawierzchnię bitumiczną. Droga przebiega przez tereny zabudowane zabudową mieszkalną w miejscowości Mosty i Osiedle Mosty oraz tereny niezabudowane, rolnicze i leśne. Prowadzony jest tędy głównie ruch lokalny związany z dojazdami do posesji oraz jednostki wojskowej. Droga nie stanowi połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom, co potwierdza również jej przebieg na mapie.
Droga powiatowa nr 4135Z na odcinku Buk - Czarnogłowy o długości 3,27 km rozpoczyna swój przebieg w miejscowości Czarnogłowy, a kończy swój przebieg 
w miejscowości Buk (dalszy odcinek drogi powiatowej jest nieprzejezdny i nie spełnia warunków koniecznych do jego użytkowania, nie jest również budowlą w rozumieniu ustawy Prawo Budowlane, a teren nie jest utrzymywany jako droga i nie ma jakichkolwiek innych znamion użytkowania jako droga). Odcinek o długości około 3,27 km w większości 
o nawierzchni gruntowej, częściowo wzmocniony kruszywem lub nawierzchni brukowej. Oprócz początkowego i końcowego odcinka droga przebiega przez tereny leśne, niezabudowane. Prowadzony jest tędy głównie ruch związany z gospodarką leśną oraz do kilku zabudowań w miejscowości Buk. Droga nie stanowi połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom co potwierdza również jej przebieg na mapie
Droga powiatowa nr 4183Z Krzywice – Przypólsko rozpoczyna swój przebieg 
w miejscowości Krzywice, a kończy swój przebieg w miejscowości Przypólsko. Odcinek 
o długości około 2,85 km o nawierzchni gruntowej. Oprócz początkowego i końcowego odcinka droga przebiega przez tereny rolne i leśne, niezabudowane. W połowie omawianego odcinka mieści się miejscowość Kałużna z kilkoma zabudowaniami. Prowadzony jest tędy głównie ruch związany z gospodarką rolną, leśną oraz do kilku zabudowań w miejscowości Kałużna. Droga nie stanowi połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom co potwierdza również jej przebieg na mapie.
Droga powiatowa nr 4186Z droga wojewódzka 144 – Kolonia Wierzbięcin o długości 1,97 km rozpoczyna swój przebieg na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr 144 
w miejscowości Wierzbięcin, a kończy swój przebieg na skrzyżowaniu z drogą powiatową nr 4177Z Wierzbięcin – Ostrzyca. Droga w miejscowości Wierzbięcin posiada nawierzchnię bitumiczną, natomiast w dalszym przebiegu gruntową. Poza miejscowością Wierzbięcin droga przebiega przez tereny niezabudowane, głównie rolnicze. W miejscowości odbywa się ruch wyłącznie lokalny, a na dalszym odcinku występuję jedynie znikomy ruch pojazdów rolniczych. Droga nie stanowi połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom, co potwierdza również jej przebieg na mapie.
Droga powiatowa nr 4171Z Orzechowo – Orzesze rozpoczyna swój przebieg 
w miejscowości Orzechowo, a kończy swój przebieg w miejscowości Orzesze (brak połączenia z jakąkolwiek inną drogą). Odcinek o długości około 2 km posiada nawierzchnię bitumiczną. Droga przebiega przez tereny zabudowane zabudową mieszkalną w miejscowości Orzechowo i Orzesze oraz tereny niezabudowane, rolnicze. Prowadzony jest tędy wyłącznie ruch lokalny związany z dojazdami do posesji oraz pól. Droga nie stanowi połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom, co potwierdza również jej przebieg na mapie
Drogi powiatowe w miejscowości Nowogard: nr 4225Z ul. Bankowa, nr 4226Z ul. Batalionów Chłopskich, nr 4228Z ul.  Blacharska, nr 4230Z ul.  J. Dąbrowskiego, nr 4231Z ul. W. Pileckiego, nr 4232Z ul.  Dworcowa, nr 4233Z ul.  Kościelna, nr 4234Z ul.  Luboszan, nr 4236Z ul.  5 Marca w Nowogardzie, nr 4265Z ul. Zamkowa, nr 4260Z ul. Stolarska, nr 4257Z ul. T. Roosvelta, nr 4263Z ul. Wiejska w Nowogardzie, nr 4261Z ul. Traugutta 
w Nowogardzie, nr 4264Z ul. Kardynała S. Wyszyńskiego, nr 4258Z ul. S. Rzeszowskiego, nr 4268Z ul. Radosława nie łączą żadnych miejscowości, zaczynają się i kończą na terenie jednego miasta. Są to ulice o znaczeniu lokalnym, miejskim lub dojazdowym, niektóre mają wręcz charakter ulic osiedlowych. 
Uchwała ma także charakter porządkujący, powodując przeorientowanie się Powiatu bardziej na ponadgminny system dróg, zapewniający komunikację między miejscowościami na terenie Powiatu i między gminami.
Mając na uwadze powyższe omawiane drogi nie spełniają warunków art. 6a ustawy 
o drogach publicznych.
W art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych zawarty jest warunek, by przekazywane odcinki dróg były proporcjonalne do odcinka drogi uprzednio kaskadowo przekazanego przez samorząd Województwa w trybie art. 10 ustawy. Z analizy przywołanych wcześniej przepisów wynika, że ustawodawca łączy przesłankę proporcjonalności z długością drogi.
Sejmik Województwa pozbawił kategorii drogi wojewódzkiej, na terenie powiatu goleniowskiego odcinki dróg o łącznej długości 22,207 km. Drogi powiatowe, których pozbawia się kategorii drogi powiatowej mają łączną długość około 22,179 km. Czyli zachowany zostanie ustawowy warunek proporcjonalności określony w art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych kaskadowo przekazywanych dróg i odcinków dróg z odcinkiem uprzednio przekazanym przez Województwo Zachodniopomorskie.
Uchwała niniejsza stanowi prawo miejscowe, w rozumieniu art. 40 ustawy 
o samorządzie powiatowym. Wynika, to stąd, że jej oddziaływanie skierowane jest bezpośrednio do innej jednostki samorządu terytorialnego i adresowane do nieokreślonej ilości oraz kategorii osób i podmiotów. Jest ona bowiem aktem zawierającym rozstrzygnięcie generalne – pozbawienie drogi określonej kategorii i skutkuje nadaniem tym drogom z mocy prawa kategorii dróg gminnych. Zakwalifikowanie drogi do danej kategorii pociąga za sobą skutki prawne między innymi w postaci przejścia prawa własności, konieczności stosowania określonych przepisów prawa o ruchu drogowym. Powyższe oznacza, że taka uchwała wywiera skutki zewnętrzne, bowiem odnosi się do nieograniczonej liczby użytkowników aż do jej uchylenia lub zmiany. 
Regulacje zawarte w art. 10 ust. 5a do 5f ustawy o drogach publicznych regulujące zagadnienia tzw. kaskadowego przekazywania dróg, stanowią lex specialis w stosunku do zawartej w art. 10 ust. 1 do 3 ustawy o drogach publicznych regulacji normującej kwestie związane z pozbawieniem drogi dotychczasowej kategorii w tzw. trybie zwykłym. Na taki charakter tych regulacji wskazuje zarówno szczegółowa przesłanka ich zastosowania jaką jest wybudowanie nowej drogi bądź wcześniejsze przekazanie odcinka drogi przez inną jednostkę samorządu terytorialnego, jak i przede wszystkim okoliczności, iż odmienne przy trybie zwykłym, przy dekategoryzacji drogi w trybie kaskadowym, nie przewiduje się współdziałania pomiędzy pozbawiającym się drogi i przyjmującym drogę. Do dekategoryzacji danej drogi wystarczające jest jedynie jednostronne władcze rozstrzygniecie podmiotu pozbawiającego drogę określonej kategorii.
Z tego charakteru regulacji zawartych w art. 10 ust. 5a do 5f ustawy o drogach publicznych jako lex specialis względem norm określonych w art. 10 ust. 3 wynika, że do zmiany kategorii drogi w trybie kaskadowym nie stosuje się zarówno wymogu jednoczesnego zaliczenia tej drogi odpowiednią uchwałą do nowej kategorii, bo następuje to z mocy prawa, jak i wymogu, że pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane nie później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą obowiązującą od 1 stycznia roku następnego.
Należy podkreślić, że przed podjęciem decyzji o pozbawieniu kategorii ww. dróg powiatowych wypełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 10 ust. 5c ustawy 
o drogach publicznych, tj.:
 - drogi nie spełniają wymogów określonych w definicji drogi powiatowej (art. 6a ustawy o drogach publicznych) ,
- poinformowano Burmistrza Gminy Goleniów, Wójta Gminy Przybiernów, Wójta Gminy Osina oraz Burmistrza Nowogardu o zamiarze podjęcia uchwały, co najmniej na 30 dni przed jej podjęciem. 
Zachowana została również proporcjonalność długości wszystkich pozbawianych dróg powiatowych w stosunku do odcinka przekazanego przez Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego. 
Reasumując z uwagi na powyższe oraz fakt, że drogi powiatowe: nr 4118Z Goleniów – Marszewo, nr 4142Z PKP Mosty – Mosty, nr 4135Z na odcinku Buk - Czarnogłowy, 4183Z Krzywice – Przypólsko, nr 4186Z droga wojewódzka 144 – Kolonia Wierzbięcin, nr 4171Z Orzechowo – Orzesze, nr 4225Z ul. Bankowa w Nowogardzie, nr 4226Z ul. Batalionów Chłopskich w Nowogardzie, nr 4228Z ul.  Blacharska w Nowogardzie, nr 4230Z ul. 
J. Dąbrowskiego w Nowogardzie, nr 4231Z ul. W. Pileckiego w Nowogardzie, nr 4232Z ul.  Dworcowa w Nowogardzie, nr 4233Z ul.  Kościelna w Nowogardzie, nr 4234Z ul.  Luboszan w Nowogardzie, nr 4236Z ul.  5 Marca w Nowogardzie, nr 4265Z ul. Zamkowa 
w Nowogardzie, nr 4260Z ul. Stolarska w Nowogardzie, nr 4257Z ul. T. Roosvelta 
w Nowogardzie, nr 4263Z ul. Wiejska w Nowogardzie, nr 4261Z ul. Traugutta 
w Nowogardzie, nr 4264Z ul. Kardynała S. Wyszyńskiego w Nowogardzie, nr 4258Z ul. 
S. Rzeszowskiego w Nowogardzie, nr 4268Z ul. Radosława w Nowogardzie nie posiadają znaczącej roli w układzie transportowym, odbywający się nimi ruch jest ruchem lokalnym 
i drogi te stanowią uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, zaistniała przesłanka do pozbawienia ich kategorii dróg powiatowych. Stwierdzić należy, że po stronie Rady Powiatu Goleniowskiego zaktualizowało się uprawnienie do podjęcia niniejszej uchwały o pozbawieniu kategorii dróg powiatowych odcinków dróg o proporcjonalnej długości do odcinka uprzednio kaskadowo przekazanego przez Województwo Zachodniopomorskie.
 Wobec powyższego podjęcie uchwały jest zasadne.
Opracowała: Marta Banaś