Uchwała Nr XXXIV/209/22
Rady Powiatu Goleniowskiego
z dnia 31 marca 2022 r.
w sprawie pozbawienia dróg kategorii powiatowych
Na podstawie art. 12 ust. 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku r. 
o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 528) oraz art. 10 ust. 5c ustawy 
z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 z późn. zm.)
Rada Powiatu Goleniowskiego uchwala, co następuje:
§ 1. Pozbawia się kategorii powiatowej drogi powiatowe nr:
a)	4267Z Święta – Modrzewie na odcinku od mostu przed miejscowością Święta do rzeki Odry o długości 1,89 km,
b)	4216Z ul. A. Puszkina w Goleniowie o długości 0,285 km,
c)	4223Z ul. W. Witosa w Goleniowie o długości 0,359 km.
§ 2. Położenie i przebieg dróg, o których mowa w § 1. oznaczony jest w załączniku graficznym nr 1 i 2 do niniejszej uchwały.
§ 3. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu Goleniowskiego.

§ 4. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego.

 Przewodnicząca Rady Powiatu

Jolanta Jarlaczyńska

UZASADNIENIE
Materialnoprawną podstawę przedmiotowej uchwały stanowi regulacja zawarta w art.10 ust. 5c-5d ustawy o drogach publicznych, dotycząca tzw. kaskadowego przekazywania dróg publicznych.
Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego, działając w oparciu o art. 10 ust. 5a ustawy o drogach publicznych, uchwałą nr XXIX/343/21 z dnia 28 października 2021 r., pozbawił kategorii drogi wojewódzkiej, na terenie powiatu goleniowskiego odcinek drogi wojewódzkiej granica powiatu kamieńskiego 
i goleniowskiego – Przybiernów, była obwodnica Przybiernowa, Babigoszcz - Miękowo o długości około 20,6 km. Tym samym przekazanym przez Województwo Zachodniopomorskie ww. odcinkom dawnej drogi wojewódzkiej została przypisana 
z mocy prawa kategoria drogi powiatowej.
 Z treści art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych wynika, że rada powiatu może, w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi powiatowej odcinek drogi powiatowej lub odcinki dróg powiatowych o proporcjonalnej długości do odcinka drogi wojewódzkiej, o którym mowa w art. 5a ustawy, a odcinki pozbawione kategorii drogi powiatowej zostają zaliczone do kategorii dróg gminnych. Warunek proporcjonalności oznacza, że powiat ma obowiązek uwzględnić przy przekazywaniu dróg gminom – gminy znajdujące się na terenie powiatu, których drogi nie odpowiadają kategoriom dróg powiatowych, nie zaś jedną gminę (wyrok NSA nr I OSK 1348/17 z 01.03.2019 r.).
W związku z powyższym przygotowano propozycję dróg powiatowych, które Powiat może przekazać gminom w myśl ww. przepisów. Przy wyborze dróg analizowano dotychczasową ich rolę użytkową i funkcjonalną oraz konieczność ewentualnego zachowania ciągłości komunikacyjnej pozostałego odcinka drogi.
I tak dokonano oceny, czy będące przedmiotem niniejszej uchwały drogi powiatowe nr 4267Z Święta – Modrzewie na odcinku od mostu przed miejscowością Święta do rzeki Odry o długości 1,89 km, nr 4216Z ul. A. Puszkina w Goleniowie 
o długości 0,285 km i nr 4223Z ul. W. Witosa w Goleniowie o długości 0,359 km spełniają przesłanki zaliczenia ich do kategorii dróg gminnych.
Zgodnie z art. 6a ust. o drogach publicznych, do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 (tj. inne niż krajowe 
i wojewódzkie), stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów 
z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą.
Z powyższego wynika, że drogą powiatową jest droga, która spełnia łącznie dwie przesłanki:
1) Droga nie jest zaliczona do kategorii dróg krajowych lub wojewódzkich.
2) Droga łączy miasta będące siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. 
Z analizy przebiegu ww. dróg wynika, że nie spełniają one warunków określonych w przytoczonej powyżej definicji legalnej drogi powiatowej z art. 6a ust. 1 ww. ustawy.
Ww. ulice stały się drogami powiatowymi z dniem 01 stycznia 1999 r. na mocy ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 ze zm.), natomiast droga nr 4267Z Święta – Modrzewie otrzymała status powiatowej na podstawie porozumienia 
z Zarządem Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 11 kwietnia 2014 r.
Droga powiatowa nr 4267Z Święta – Modrzewie na omawianym odcinku rozpoczyna swój przebieg od mostu przed miejscowością Święta, a kończy swój przebieg na rzece Odra. Ze względu na brak mostu, tunelu, czy też przeprawy promowej droga jest nieprzejezdna.  Odcinek o długości około 1,89 km posiada nawierzchnię bitumiczną oraz z kostki brukowej. Droga przebiega przez tereny zabudowane zabudową mieszkalną w miejscowości Świąta. Prowadzony jest tędy głównie ruch lokalny związany z dojazdami do posesji oraz pól uprawnych i lasów. Droga nie stanowi połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Droga ta stanowi uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom, co potwierdza również jej przebieg na mapie.
Drogi powiatowe w miejscowości Goleniów: nr 4216Z ul. A. Puszkina i nr 4223Z ul. W. Witosa nie łączą żadnych miejscowości, zaczynają się i kończą na terenie jednego miasta. Są to ulice o znaczeniu lokalnym i miejskim.
Uchwała ma także charakter porządkujący, gdyż spowoduje przeorientowanie się Powiatu bardziej na ponadgminny system dróg, zapewniający komunikację między miejscowościami na terenie Powiatu i między gminami.
Mając na uwadze powyższe omawiane drogi nie spełniają warunków art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
W art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych zawarty jest warunek, by przekazywane odcinki dróg były proporcjonalne do odcinka drogi uprzednio kaskadowo przekazanego przez samorząd Województwa w trybie art. 10 ustawy. 
Z analizy przywołanych wcześniej przepisów wynika, że ustawodawca łączy przesłankę proporcjonalności z długością drogi.
Sejmik Województwa pozbawił kategorii drogi wojewódzkiej, na terenie powiatu goleniowskiego odcinki dróg o łącznej długości około 20,6 km. Drogi powiatowe nr 4267Z Święta – Modrzewie na odcinku od mostu przed miejscowością Święta do rzeki Odry, nr 4216Z ul. A. Puszkina w Goleniowie, nr 4223Z ul. W. Witosa w Goleniowie, które pozbawia się kategorii powiatowych mają łączną długość 2,534 km.
Pod obrady Rady Powiatu wniesiono projekty uchwały w sprawie pozbawienia kategorii dróg powiatowych oraz odcinków dróg powiatowych położonych na terenie powiatu goleniowskiego o nr: 4134Z, 4130Z, 4185Z, 4241Z, 4247Z, 4249Z, 4250Z, 4251Z, 4252Z, 4253Z, 4255Z, 4262Z, 4160Z, 4225Z, 4226Z, 4228Z, 4229Z, 4231Z, 4232Z, 4233Z, 4234Z, 4235Z, 4236Z, 4268Z, 4270Z, 4271Z,4230Z, 4127Z o łącznej długości 18,028 km, czyli zachowany zostanie ustawowy warunek proporcjonalności określony w art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych kaskadowo przekazywanych dróg i odcinków dróg z odcinkiem uprzednio przekazanym Powiatowi Goleniowskiemu przez Województwo Zachodniopomorskie.
Uchwała niniejsza stanowi prawo miejscowe, w rozumieniu art. 40 ustawy 
o samorządzie powiatowym. Wynika to stąd, że jej oddziaływanie skierowane jest bezpośrednio do innej jednostki samorządu terytorialnego i adresowane do nieokreślonej ilości oraz kategorii osób i podmiotów. Jest ona bowiem aktem zawierającym rozstrzygnięcie generalne – pozbawienie drogi określonej kategorii skutkuje nadaniem tym drogom z mocy prawa kategorii dróg gminnych. Zakwalifikowanie drogi do danej kategorii pociąga za sobą skutki prawne między innymi w postaci przejścia prawa własności i konieczności stosowania określonych przepisów prawa o ruchu drogowym. Powyższe oznacza, że taka uchwała wywiera skutki zewnętrzne, bowiem odnosi się do nieograniczonej liczby użytkowników aż do jej uchylenia lub zmiany. 
Regulacje zawarte w art. 10 ust. 5a do 5f ustawy o drogach publicznych regulujące zagadnienia tzw. kaskadowego przekazywania dróg, stanowią lex specialis w stosunku do zawartego w art. 10 ust. 1 do 3 ustawy o drogach publicznych przepisu normującego kwestie związane z pozbawieniem drogi dotychczasowej kategorii w tzw. trybie zwykłym. Na taki charakter tych regulacji wskazuje zarówno szczegółowa przesłanka ich zastosowania jaką jest wybudowanie nowej drogi, bądź wcześniejsze przekazanie odcinka drogi przez inną jednostkę samorządu terytorialnego, jak i przede wszystkim okoliczności, iż odmienne przy trybie zwykłym, przy dekategoryzacji drogi w trybie kaskadowym, nie przewiduje się współdziałania pomiędzy pozbawiającym się drogi i przyjmującym drogę. Do dekategoryzacji danej drogi wystarczające jest jedynie jednostronne, władcze rozstrzygniecie podmiotu pozbawiającego drogę określonej kategorii.
Z tego charakteru regulacji zawartych w art. 10 ust. 5a do 5f ustawy o drogach publicznych jako, lex specialis względem norm określonych w art. 10 ust. 3 wynika, że do zmiany kategorii drogi w trybie kaskadowym nie stosuje się zarówno wymogu jednoczesnego zaliczenia tej drogi odpowiednią uchwałą do nowej kategorii, bo następuje to z mocy prawa, jak i wymogu, że pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane nie później, niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą obowiązującą od 1 stycznia roku następnego.
Należy podkreślić, że przed podjęciem decyzji o pozbawieniu kategorii ww. dróg powiatowych wypełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych, tj.:
 - drogi nie spełniają wymogów określonych w definicji drogi powiatowej (art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych) ,
- poinformowano Burmistrza Gminy Goleniów o zamiarze podjęcia uchwały, co najmniej na 30 dni przed jej podjęciem. 
Zachowana została również proporcjonalność długości wszystkich pozbawianych dróg powiatowych w stosunku do odcinka przekazanego przez Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego. 
Reasumując z uwagi na powyższe oraz fakt, że drogi powiatowe: nr 4267Z Święta – Modrzewie na odcinku od mostu przed miejscowością Święta do rzeki Odry o długości 1,89 km, nr 4216Z ul. A. Puszkina w Goleniowie o długości 0,285 km, nr 4223Z ul. W. Witosa w Goleniowie o długości 0,359 km nie posiadają znaczącej roli w układzie transportowym, odbywający się nimi ruch jest ruchem lokalnym i drogi te stanowią uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, zaistniała przesłanka do pozbawienia ich kategorii dróg powiatowych. Stwierdzić należy, że po stronie Rady Powiatu Goleniowskiego zaktualizowało się uprawnienie do podjęcia niniejszej uchwały o pozbawieniu kategorii dróg powiatowych odcinków dróg 
o proporcjonalnej długości do odcinka uprzednio kaskadowo przekazanego przez Województwo Zachodniopomorskie.
 Wobec powyższego podjęcie uchwały jest zasadne.

Opracowała: Marta Banaś